Շիրակի մարզի բազմաթիվ համայնքներում սելավատարների անմխիթար վիճակը վաղուց արդեն դադարել է լինել պարզապես տեղական նշանակության խնդիր․Մհեր Մելքոնյան

Տարիներ շարունակ սելավատարները մնացել են անուշադրության մատնված՝ առանց պատշաճ մաքրման, վերականգնման և արդիականացման։ Արդյունքում՝ ամեն մի տեղատարափ անձրև կամ գարնանային հալոցք վերածվում է իրական վտանգի։ Ջրերի անկառավարելի հոսքերը ողողում են բնակավայրերը, վնասում գյուղատնտեսական նշանակության հողերը, քայքայում ճանապարհներն ու ենթակառուցվածքները, երբեմն նաև սպառնում մարդկանց կյանքի անվտանգությանը։

Սա բնական աղետ չէ միայն։ Սա նաև հստակ կառավարման ճգնաժամ է։ Երբ տարիներ շարունակ չի իրականացվում կանխարգելիչ աշխատանք, երբ բյուջետային միջոցները չեն ուղղվում առաջնահերթ խնդիրների լուծմանը, երբ պատասխանատու մարմինները սահմանափակվում են ձևական արձանագրումներով՝ մենք գործ ունենք համակարգային անգործության հետ։

Ավելին՝ բացակայում է հստակ ռազմավարություն՝ սելավատարների կառավարման և զարգացման ուղղությամբ։ Չկան համակարգված ծրագրեր, որոնք կներառեն ինչպես գործող սելավատարների վերականգնումը, այնպես էլ նորերի կառուցումը՝ հաշվի առնելով ժամանակակից ինժեներական լուծումները և ռիսկերի գնահատումը։

Այս համատեքստում առաջնահերթ է՝

-իրականացնել սելավատարների ամբողջական գույքագրում և տեխնիկական գնահատում,

-սահմանել ռիսկային գոտիները և դրանց հիման վրա ձևավորել առաջնահերթությունների հստակ ցանկ,

-մշակել փուլային վերականգնման և կառուցման ծրագիր՝ պետական բյուջեի և հնարավոր ներդրումային աղբյուրների ներգրավմամբ,

-ներդնել կանոնավոր սպասարկման և մոնիթորինգի համակարգ՝ կանխարգելիչ մոտեցմամբ,

-խթանել համայնքների կարողությունների զարգացումը, որպեսզի տեղում կարողանան արագ արձագանքել խնդիրներին,

-ներգրավել մասնագիտական համայնքին՝ ապահովելու համար աշխատանքների որակը և արդյունավետությունը։

Այս իրավիճակում այլևս չի կարող լինել ուշացման, հետաձգման կամ մասնակի լուծումների տրամաբանություն։ Պետք է գործի հստակ քաղաքական կամք՝ ուղղված ամբողջական վերականգնման, վերահսկելի ծրագրավորման և երկարաժամկետ կանխարգելիչ համակարգի ձևավորմանը։

Սելավատարերի անմխիթար վիճակն այլևս չի կարելի դիտարկել որպես երկրորդական։ Սա պետական առաջնահերթություն է, որը պահանջում է անհապաղ և վճռական լուծումներ։

Լռությունը և անգործությունը այս դեպքում հավասարազոր են պատասխանատվությունից խուսափելուն։ Իսկ դրա գինը, ցավոք, կարող է չափվել ոչ միայն նյութական վնասներով, այլև մարդկային ճակատագրերով։